Tiết kiệm cho con học đại học: cần để dành bao nhiêu mỗi tháng

Gần đến Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, nhiều phụ huynh vừa chọn quà cho cô giáo mầm non vừa chợt nghĩ: mười lăm năm nữa con vào đại học thì cần bao nhiêu tiền? Câu trả lời phụ thuộc vào ba giả định là chi phí hiện tại, tốc độ tăng giá và lãi suất tích lũy. Đặt rõ ba con số đó, việc tiết kiệm cho con đi học trở thành một khoản góp hằng tháng cụ thể chứ không còn là nỗi lo mơ hồ.

Ước tính chi phí 4 năm đại học

Chi phí gồm hai phần: học phí và sinh hoạt. Về học phí công lập, văn bản hiện hành là Nghị định 238/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 3/9/2025, thay Nghị định 81/2021 và 97/2023, theo Báo Lào Cai (9/2025) và Báo Đầu tư (7/2026). Trường tự bảo đảm chi thường xuyên được thu tối đa 2 lần mức trần của trường chưa tự chủ, trường tự bảo đảm cả chi đầu tư được thu tối đa 2,5 lần.

Theo Báo Đầu tư, mức trần năm học 2026-2027 của trường chưa tự chủ bắt đầu từ khoảng 1,71 triệu đồng mỗi tháng tùy nhóm ngành. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo bổ sung nghị định này (Luật Sư Việt Nam 8/2026), nên mức cụ thể của từng ngành cần xem lại khi con chuẩn bị nhập học. Bài này không dùng học phí của trường cụ thể nào.

Để tính, chúng tôi giả định chi phí hôm nay của một năm học là 90 triệu đồng: học phí 30 triệu, cộng tiền ở và ăn khoảng 5 triệu mỗi tháng trong 12 tháng. Bốn năm là 360 triệu theo giá hiện tại.

Tốc độ tăng học phí và chi phí

Từ năm học 2027-2028, mức trần học phí được điều chỉnh nhưng không vượt tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng so với cùng kỳ năm trước, theo hai nguồn nêu trên. Để tham chiếu, CPI bình quân 10 tháng năm 2026 tăng 4,57% (Cục Thống kê, công bố ngày 3/11/2026). Giả định thận trọng của chúng tôi là chi phí học tăng 5% một năm. Với giả định đó, python tính được 4 năm đại học bắt đầu sau 15 năm sẽ tốn khoảng 806 triệu đồng, gấp 2,24 lần giá hôm nay.

Cần để dành bao nhiêu mỗi tháng từ khi con 3 tuổi

Góp đều 180 tháng, từ khi con 3 tuổi đến 18 tuổi, mục tiêu 806 triệu. Bảng tính bằng python với lãi ghép hằng tháng, các mức lãi là giả định, không phải cam kết của sản phẩm nào.

Chênh lệch giữa 0% và 6% là hơn 1,7 triệu mỗi tháng, phần đó do tiền lãi làm thay. Bắt đầu muộn thì đắt hơn nhiều: nếu chờ đến khi con 10 tuổi mới góp, ở mức 6% cần khoảng 6,57 triệu mỗi tháng. Sức mạnh của thời gian được phân tích kỹ trong bài lãi kép và đầu tư dài hạn.

Công cụ tích lũy: tiết kiệm, chứng chỉ quỹ, bảo hiểm giáo dục

• Tiền gửi tiết kiệm: gốc an toàn trong hạn mức bảo hiểm tiền gửi, dễ rút. Lãi có thể chỉ nhỉnh hơn lạm phát một chút, nên phù hợp cho giai đoạn 2 đến 3 năm cuối trước khi con nhập học.
• Chứng chỉ quỹ: góp định kỳ hằng tháng được, đa dạng hóa, lợi suất kỳ vọng dài hạn cao hơn nhưng giá trị có năm giảm. Hợp với khoảng thời gian 10 năm trở lên. Tìm hiểu NAV và phí trong bài chứng chỉ quỹ mở cho người mới.
• Bảo hiểm giáo dục: kết hợp bảo vệ và tích lũy, có quyền lợi nếu cha mẹ gặp rủi ro. Đổi lại, phí năm đầu cao, hủy sớm thường nhận lại ít hơn số đã đóng, phần đầu tư khó so sánh. Đọc kỹ bảng minh họa và bài bảo hiểm liên kết đầu tư có nên mua trước khi ký.

Một cách phân bổ hợp lý: khi con còn nhỏ, phần lớn vào kênh tăng trưởng, càng gần năm 18 tuổi càng chuyển dần sang tiền gửi để khóa kết quả. Nhu cầu bảo vệ trước rủi ro của cha mẹ có thể giải quyết riêng bằng bảo hiểm thuần bảo vệ.

Tách tài khoản riêng cho con

• Mở một tài khoản hoặc sổ tiết kiệm riêng, đặt tên rõ ràng như "quỹ đại học của con", không dùng chung với tiền chi tiêu.
• Cài lệnh chuyển tự động ngay sau ngày nhận lương để tránh quên.
• Tiền mừng tuổi, thưởng cuối năm có thể góp thêm một phần, nhưng không thay cho khoản góp đều.
• Xem lại mỗi năm: điều chỉnh mức góp nếu học phí hoặc thu nhập thay đổi.

Góc nhìn ngắn hạn và dài hạn

Ngắn hạn, việc quan trọng nhất là bắt đầu, dù với số nhỏ hơn bảng trên. Góp 1 triệu từ hôm nay vẫn tốt hơn chờ đủ 3 triệu. Dài hạn, chi phí học có thể tăng nhanh hoặc chậm hơn giả định, con có thể chọn trường công, tư hay du học, nên quỹ cần được rà soát định kỳ. Nội dung bài chỉ để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Nên bắt đầu tiết kiệm cho con từ năm nào?

Càng sớm càng nhẹ. Theo bảng trên, bắt đầu khi con 3 tuổi chỉ cần chưa bằng một nửa số tiền mỗi tháng so với bắt đầu khi con 10 tuổi.

Nên ưu tiên quỹ học cho con hay quỹ hưu trí của cha mẹ?

Cần cả hai, nhưng con có thể vay vốn hoặc làm thêm khi đi học, còn cha mẹ khó vay để nghỉ hưu. Đừng dồn hết vào quỹ học mà bỏ trống quỹ dự phòng và hưu trí.

Có nên mua vàng để dành cho con không?

Vàng có thể là một phần nhỏ để đa dạng, nhưng giá biến động mạnh và chênh lệch mua bán cao, không nên là công cụ duy nhất cho một mục tiêu có ngày đến hạn rõ ràng.

Lời kết

Một kế hoạch tiết kiệm cho con đi học chỉ cần ba con số: mục tiêu, thời gian và lãi suất giả định. Món quà ý nghĩa nhất dịp 20/11 năm nay có thể là lệnh chuyển tiền tự động đầu tiên vào quỹ đại học của con.